ऑगस्ट कॉम्ट

 

ऑगस्ट कॉम्ट

४१) कॉम्टने संरजामशाही समाजव्यवस्थेत कोणत्या विचारप्रणालीस आधारभूत घटक मानलेले आहे ?

अ) उदारमतवादी

ब) धर्मशास्त्रीय

क) साम्यवादी

ड) फॅसिस्ट

 

४2) " समाज सुधारणांचा कार्यक्रम व समाजगती निर्धारीत करणा-या नियमांच्या अनुषंगानेच संचलीत व्हावयास हवा व समाजसुधारणा त्यां नियमांना अनुरुप अशाच असाव्यात" असा कॉम्टचा कल होता हे विधान -

अ) बरोबर आहे

ब) चूक आहे

 

४३) कॉम्टचे समाजविषयक चिंतन कोणत्या दोन घटकांनी प्रभावित झालेले दिसते ?

अ) समाजव्यवस्थेतील उणिवा व समाज सुधाणेची आवश्यकता

ब) समाजव्यवस्थतेतील संघर्ष व विघटन

क) वरील दोन्ही

ड) यापैकी नाही

 

४४) कॉम्टच्या मते आधुनिक औद्योगिक समाजव्यवस्थेचे प्रतिनिधित्व कोणती विचार प्रणाली करते ?

अ) धर्मशास्त्रीय

ब) उदारमतवादी

क) शास्त्रीय विचारप्रणाली

ड) फॅसिस्ट

 

४५) कॉम्टच्या मते गतकालीन समाजाचे नेतृत्व जसे धर्मगुरुकडे होते त्याच प्रमाणे विद्यमान समाजाचे नेतृत्व कोणत्या घटकाकडे असावे ?

अ) राज्यकर्त्याकडे

ब) धर्मगुरुकडे

क) शास्त्रज्ञाकडे

ड) कुटुंबाकडे

 

४६) कॉम्टच्या विवेचनाप्रमाणे समाजाच्या विभिन्न घटकांना एकत्र बांधणारा घटक कोणता ?

अ) भाषा, धर्म, श्रमविभाजन

क) व्यक्ती, विवाह, जात

ब) जात, वंश, व्यक्ती

ड) यापैकी नाही

 

४७) कॉम्टच्या विवेचनाप्रमाणे व्यक्ती-व्यक्तीमधील व गटागटामधील कलहाचे निराकरण करुन त्यांना समान मूल्यांच्या सुत्रात बांधण्याचे काम कोणता घटक करतो.

अ) भाषा

क) व्यक्ती

ब) श्रमविभाजन

ड) धर्म

 

४८) कॉम्टच्या विवेचनाप्रमाणे सामाजिक गतीतत्वाचा प्रमुख अध्ययन विषय खालील पैकी कोणता आहे ?

अ) जात व धर्म

ब) व्यक्ती व कुटुंब

क) प्रगती व उत्क्रांती

ड) शेजार गट

 

४९) कॉम्टचा कोणता दृष्टिकोन त्याच्या प्रमाणक सिध्दांताचे दर्शन घडविणारा आहे ?

अ) समाज सुधारणा विषयक

ब) समाज स्थिती

क) शास्त्र वर्गीकरण

ड) यापैकी नाही

 

५०) आधुनिक काळातील समाजव्यवस्थेतील दोष उणिवांचे उगमस्थान कॉम्ट कोणत्या दोन समाज व्यवस्थेत शोधतो ?

अ) गतकालीन सरजामशाही व नवोदित औद्योगिक समाजव्यवस्थ

ब) संरजामशाही व गृहउद्योग पध्दती

क) वरील दोन्ही

ड) यापैकी नाही

 

५१) कॉम्टच्या विवेचनाप्रमाणे गतकालीन समाजातील सैनिकांची जागा वर्तमान समाजात कोणी घेतली आहे ?

अ) कारखानदार-भांडवलदार

ब) सैनिक

क) धर्मगुरु

ड) यापैकी नाही

 

५२) मानवाच्या नियतीस बदलक्षम नियती (Modifable Fatality) कोणी म्हटले ?

अ) ऑगस्ट कॉम्ट

ब) हर्बर्ट स्पेन्सर

क) कार्ल मार्क्स

ड) डरखीम

 

५३) कॉम्टच्या विवेचनाप्रमाणे आधुनिक औद्योगिक समाजाची वैशिष्टे कोणती आहेत ?

अ) श्रमाचे शास्त्रशुध्द संघटन

ब) भौतिक साधन संपत्तीत झालेली वाढ

क) शहरातून कामगारांचे मोठ्या प्रमाणावर एकत्र येणे

ड) वरील सर्व

 

५४) अनिर्बंध उद्योग व मुक्त स्पर्धा हे कॉम्टच्या मते काय आहे ?

 अ) औद्योगीक समाजातील सामाजिक विकृतीचे लक्षण आहे

ब) औद्योगिक समाजातील एक आवश्यक बाब

क) वरील दोन्ही

ड) यापैकी नाही

 

५५) विशिष्ट व्यक्ती वा कुटुंबाच्या हाती संपत्ती व उत्पादनसाधनांचे केंद्रिकरण होण्यास कॉम्टचा विरोध नव्हता हे विधान

अ) बरोबर आहे

ब) चूक आहे

 

५६) कॉम्ट सामाजिक व्यवहाराला चालना देणारा घटक वा समाज व्यवहारातील मूलभूत तत्व म्हणून कोणत्या घटकांचा उल्लेख करतो.

अ) बल

क) व्यक्ती

ब) कुटुंब

ड) विवाह

 

५७) कॉम्टच्या 'मानवता' संकल्पनेत कोणती वैशिष्टये बसतील

अ) प्रेम

ब) सहकार्य

क) स्वार्थ त्याग

ड) वरील सर्व

 

५८) ऑगस्ट कॉम्टचा जन्म कधी झाला

अ) १९ जानेवारी १७९८

ब) 2० फेब्रूारी १६००

क) १५ मार्च १७२०

ड) ०८ मार्च १७७०

 

५९) पॅरिसमधील प्रसिध्द अशा (Ecole Polytechnique) या शिक्षण संस्थेत कोणत्या विचार वंताने १८१४ मध्ये प्रवेश मिळवला होता.

अ) हर्बट स्पेन्सर

ब) ऑगस्ट कॉम्ट

क) सी.एच.कुले

ड) जॉर्ज सिमेल

 

६०) (Industrie) नावाचे नियमकालिक कोण चालवित असे.

अ) ऑगस्ट कॉम्ट

ब) सेट सिमाँ

क) झेटलीन

ड) स्पेन्सर

६१) खालील पैकी कोणला ग्रंथ ऑगस्ट कॉम्टने लिहीला.

अ) 'द इन्ड ऑफ हिस्ट्री

ब) माईन्ड अॅन्ड सोसायटी

क) पॉझीटीव्ह फीलॉसॉफी

ड) कॅपिटल

 

६२) (Systeme de Politique Positive) हे १९५१ १९५४ च्या दरम्यान खंडशः प्रसिध्द झालेले पुस्तक कोणी लिहीले.

अ) कार्ल मार्क्स

ब) एंगेल्स

क) हर्बर्ट स्पेन्सर

ड) ऑगस्ट कॉम्ट

 

६३) (Sociate Possitivistic) नावाची संस्था फ्रांन्समध्ये कोणत्या विचार वंताने स्थापना केली.

अ) रूसो

ब) व्हॉल्टीअर

क) ऑगस्ट कॉम्ट

ड) मॉन्टेस्क्यू

 

६४) ऑगस्ट कॉम्टने नियतीच्या तत्वाची कल्पना कोणापासून उचलली.

अ) रूसो

ब) हॉल्टीअर

क) मॉन्टेस्क्यू

ड) सेंट सिमाँ

 

६५) व्यष्टी प्रधान व समाष्टीप्रधान अशा दोन परस्परविरोधी विचारामध्ये कॉम्टचा कल कोणीकडे राहीला.

अ) व्यष्टिप्रधानतेकडे

ब) समष्टी प्रधनतेकडे

क) वरील दोन्ही

ड) या पैकी नाही.

 

६६) कॉम्टने प्रगतीची कल्पना' कोणापासून उचलली.

अ) टंर्गोट व कॉडर्स (Turgot)

ब) मॉन्टेस्क्यू

क) रूसो व हॉल्टीअर

ड) वरील सर्व

 

६७) कोडर्स च्या मताप्रमाणे प्रगतीचा गाडा पुढे रेटण्याचे कार्य कश्यामुळे साधू शकेल.

अ) लोकोत्तर पुरूष वेळोवेळी जन्माला येऊन हे कार्य करतात

ब) शिक्षणाचे दरवाजे बहुजन समाजासाठी खुले केल्याने साधू शकते.

क) वरील दोन्ही

ड) यापैकी नाही.

 

६८) जन्मजात विषमतेची कल्पना कॉम्टने कोणापासून घेतली.

अ) टर्गोट

ब) काडर्से

क) बोनाल्ड

ड) सेंट सिमाँ

 

६९) " बाजारपेठ ही स्वयं-नियंत्रित व्यवस्था असून मुक्त स्पर्धा हेच या व्यवस्थेचे नियमन करणारे तत्व होय" ही कल्पना कोणत्या विचारवंतांची आहे.

अ) ऑगस्ट कॉम्ट

ब) सेंट सिमाँ

क) अॅडम स्मिथ

ड) हर्बट स्पेन्सर

 

७०) मानवी मनाचा विकास होत असताना बुंध्दी वा मन विकासाच्या तीन निरनिराळ्या आस्थांमधून संक्रमीत होत आसतो" हे कोणत्या विचारवंताच्या विचाराचे प्रमुख सुत्र आहे.

अ) हर्बर्ट स्पेन्सर

ब) ऑगस्ट कॉम्ट

क) कार्ल मार्क्स

ड) विल्फ्रेड पॅरेतो